09. Laden voor logistiek: Q&A gemeenten

Het Klimaatakkoord zet in op elektrisch vervoer; voor personenauto’s én voor de logistieke sector. Om te voorkomen dat laden een drempel vormt, is er binnen de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) een aparte werkgroep ‘Laden voor logistiek’. Partijen uit de logistieke sector én uit de wereld van laadinfra komen hier samen. NKL-projectleider Jeroen Kroonen is voorzitter van de werkgroep. Hij geeft antwoord op veelgestelde vragen van gemeenten.

Wat verstaan we onder logistiek?
De werkgroep ‘Laden voor logistiek’ houdt zich bezig met stadslogistiek, zwaar transport en binnenvaart. Zeevaart en luchtvaart vallen ook onder logistiek, maar deze zijn niet in het nationale Klimaatakkoord opgenomen. De Green Deal Zero Emission Stadslogistiek (Green Deal Zes) verdeelt stadslogistiek in vier transportstromen: versvervoer; post, pakketten en pallets; bouwen; transport van en naar kantoren.

Waarom is elektrificering van de logistieke sector zo belangrijk?
Bijna 12 procent van de uitstoot van CO2 in Nederland komt van wegtransport. 30 tot 35 procent daarvan is gerelateerd aan stadslogistiek. Het is dus logisch om bij het terugdringen van CO2-uitstoot te kijken naar de winst die er te behalen valt in de logistieke sector. Een belangrijk deel van de CO2-reductie van logistiek zal moeten worden gereduceerd door de inzet van CO2-arme energiedragers. Voor grootstedelijke distributie is daarbij de opkomst van elektrisch vervoer kansrijk.

Hoe snel gaan gemeenten iets merken van de ontwikkeling van elektrische voertuigen voor logistiek?
Net als bij personenauto’s gaat de ontwikkeling van elektrisch vervoer in de transportsector relatief snel. De hoeveelheden elektrische voertuigen in de straat zijn nog beperkt. Echter alle grote fabrikanten van bestelbussen en vrachtwagens zijn bezig met het aanbieden en opstarten van eerste voertuigen. Verschillende bedrijven houden op dit moment al pilots. Onder meer Albert Heijn, Jumbo en Manders met DHL zijn bezig. Het aanbod elektrische bestelwagens is de afgelopen jaren flink toegenomen en die trend zet zich door. De totale kosten voor een elektrische bestelwagen zijn op dit moment al vergelijkbaar met een diesel. De aanschaf is hoger, maar de operationele kosten en onderhoudskosten zijn vaak lager.
Voor vrachtwagens ligt dit anders. Er zijn op dit moment nog weinig commercieel beschikbare modellen, maar naar verwachting komt daar de komende jaren verandering in. Een onderzoek van TU/e in opdracht van de Rotterdamse Haven voorspelt dat een elektrische truck met een bereik van 400 kilometer vanaf 2024 voordeliger is in totale eigendomskosten dan een dieseltruck. Naar verwachting zullen tussen 2023 en 2028 steeds meer bedrijven de overstap naar elektrisch rendabel achten, dus in die periode zullen gemeenten echt gaan merken dat er meer vraag is naar laadoplossingen.

Laadt de logistieke sector dan in de openbare ruimte?
Ja, deels zal de logistieke sector gebruik maken van laadpunten in de openbare ruimte. Het gaat dan vooral om bestelwagens. Denk aan bouwers en servicemonteurs die van een klus naar huis rijden, en dan gedurende de nacht willen opladen om de volgende dag weer op pad te kunnen. Ook kan het voor sommige ritten nodig zijn om onderweg bij te laden via een snellader. Toch zal de meeste laadbehoefte opgelost worden op eigen terrein. Bedrijven zullen daarnaar streven, omdat dit vaak de goedkoopste optie is en relatief eenvoudig is te organiseren. Voor sommige vormen van logistiek kan het ook efficiënt zijn om op bestemming bij te laden, bijvoorbeeld tijdens winkelbevoorrading.

Hoe zit het met het laadvermogen dat nodig is?
Bestelbussen die de hele nacht de tijd hebben om op te laden, hebben aan het vermogen van reguliere laadpalen (tot 22 kW) genoeg. Dit is anders voor zwaar transport. Een vrachtwagen die wil bijladen langs de snelweg, heeft een snellader nodig met een vermogen van 350 kW, voor laden op depot is een vermogen van 50 – 150 kW afdoende. Net als bij personenauto’s zullen de laadsnelheden en laadvermogens komende jaren nog verder toenemen.

Hoeveel extra laadpunten in de openbare ruimte zijn hiervoor nodig?
Dit zal per regio verschillen en is op dit moment moeilijk te voorspellen. Wel is er al een voorbeeldberekening. De Topsector Logistiek heeft een rekenmodule ontwikkeld voor de logistieke laadbehoefte bij zero-emissiezones. Die hebben de onderzoekers toegepast op de Metropoolregio Amsterdam. Daar kwam uit voort dat er ruim 11.000 extra publieke laadpunten voor bestelwagens in de regio nodig zijn, en een kleine dertig snelladers.

Hoeveel impact gaan zero-emissiezones hebben op de publieke laadbehoefte?
Veel. De ambities zijn hoog. Binnen Green Deal Zes zijn 30 tot 40 gemeenten bezig om een zero-emissiezone in 2025 voor te bereiden. Leveranciers of bouwers die regelmatig zo’n gebied binnenrijden, zullen er in veel gevallen voor kiezen om elektrisch te gaan rijden. Laden gebeurt dan niet per se binnen de zero-emissiezone, maar op de standplaats van het voertuig. Voor bestelbussen zal dat vaak de woonwijk van de rijder zijn. Juist gebieden in een straal rondom zero-emissiezones zullen daardoor merken dat de behoefte aan publieke laadpunten toeneemt.

Hoe kunnen gemeenten zich op de laadbehoefte van de logistieke sector voorbereiden?
Het zou goed zijn als gemeenten zich bij de ontwikkeling van visie en beleid nu al voorbereiden op de groei van elektrisch vervoer binnen de logistieke sector. Dat kan bijvoorbeeld door dit onderwerp een plek te geven in de Regionale Energie Strategie (RES). Vanuit de NAL zijn er zes samenwerkingsregio’s opgericht, die ieder een Regionale Aanpak Laadinfrastructuur gaan opstellen. Ook daarin zou laden voor logistiek een plek moeten krijgen.

Welke ondersteuning krijgen gemeenten?
De NAL-werkgroep Laden voor Logistiek werkt aan een roadmap en een handreiking, die in het eerste kwartaal van 2020 verschijnen. De Samenwerkingsregio’s van de NAL zullen gemeenten ondersteunen en ook via Green Deal ZES is er steun aan gemeenten.

Ik ben geïnteresseerd in laden voor logistiek en/of heb hier al ervaring mee. Kan ik meedenken?
Graag! Je kunt je aanmelden voor activiteiten van de werkgroep en/of voor de werksessies rond de handreiking en roadmap. De datum wordt binnenkort bekendgemaakt. Wil je op de hoogte blijven of je aanmelden? Mail dan naar jkroonen@nklnederland.nl.